Οι θαλάσσιες χελώνες είναι ένα από τα αρχαιότερα είδη πανίδας που υπάρχουν ακόμη και σήμερα στη Γη. Τα αρχεία των απολιθωμάτων οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι θαλάσσιες χελώνες είναι σύγχρονες των δεινοσαύρων. Αν και οι δεινόσαυροι εξαφανίστηκαν, οι χελώνες συνεχίζουν να επιβιώνουν έως σήμερα. Παρόλα αυτά στις μέρες μας οι θαλάσσιες χελώνες αντιμετωπίζουν πολλαπλούς κινδύνους από διάφορες ανθρώπινες δραστηριότητες, με την αλιεία να θεωρείται μία από τις βασικότερες που απειλούν την επιβίωση των ειδών αυτών.

Κάθε χρόνο, στην περιοχή του Νότιου Κυπαρισσιακού Κόλπου και από φέτος, με την πολύτιμη βοήθεια του προγράμματος LIFE Euroturtles στην περιοχή και του Βορείου Κυπαρισσιακού κόλπου, οι ερευνητές του ΑΡΧΕΛΩΝ καταγράφουν με επιτόπια παρατήρηση οποιαδήποτε εκθαλάσσωση χελώνας. Ειδικότερα για την θερινή περίοδο 2017, από αρχές Μαΐου έως αρχές Οκτώβρη, έχουν καταγραφεί τέσσερα περιστατικά εκθαλασσώσεων (νεκρών χελωνών) όπου τα αίτια θανάτου συνδέονται με συγκεκριμένες αλιευτικές δραστηριότητες. Από δίχτυα ψαρέματος μπλεγμένα στα πτερύγια μέχρι και αγκίστρια από παραγάδια καρφωμένα στο σώμα τους.

Είναι σημαντικό εδώ να διευκρινίσουμε ότι, καθότι ερπετά, οι θαλάσσιες χελώνες διαθέτουν πνευμόνια. Οι χελώνες πολλές φορές όταν παγιδευτούν με κάποιον τρόπο σε αλιευτικά εργαλεία δεν μπορούν να εξέλθουν στην επιφάνεια του νερού για να αναπνεύσουν και πεθαίνουν. Η συχνότητα της αναπνοής τους σχετίζεται με το επίπεδο δραστηριότητας. Μια χελώνα η οποία αναπαύεται ή κοιμάται, για παράδειγμα, μπορεί να παραμείνει υποβρύχια για 4-7 ώρες. Ωστόσο, μια χελώνα η οποία είναι μπλεγμένη σε αλιευτικά εργαλεία και επομένως βρίσκεται υπό κατάσταση στρες χρησιμοποιεί γρήγορα το οξυγόνο που είναι αποθηκευμένο στο σώμα της και μπορεί να πνιγεί μέσα σε λίγα λεπτά.

Στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος LIFE EUROTURTLES, στοχεύουμε στη μείωση της θνησιμότητας θαλάσσιων χελωνών από αλιευτικά εργαλεία με δράσεις όπως: ενημέρωση ψαράδων, διαμοιρασμός ειδικών εργαλείων για απελευθέρωση παγιδευμένων χελωνών, καθαρισμός βυθού από εγκαταλελειμμένα αλιευτικά εργαλεία και αναβάθμιση του δικτύου διάσωσης και του Κέντρου Διάσωσης Θαλάσσιων χελωνών στη Γλυφάδα Αττικής.

Σημαντικός αρωγός στις προσπάθειες του ΑΡΧΕΛΩΝ για την καταγραφή των εκθαλασσώσεων καθώς και στην διάσωση των τραυματισμένων χελωνών αποτελεί το Ελληνικό Λιμενικό Σώμα καθώς και οι ευαισθητοποιημένοι πολίτες. Οποιοσδήποτε δει μία τραυματισμένη ή νεκρή χελώνα παρακαλείται να ενημερώσει τις τοπικές Λιμενικές Αρχές και τον ΑΡΧΕΛΩΝ για την καταγραφή ή την άμεση διάσωσή της.

Τηλέφωνο Εθνικού Δικτύου Διάσωσης θαλασσίων χελωνών: 210 8944444, 6941 511 511

Γιάννης Χαλκιάς, Βοηθός Προγράμματος Πελοποννήσου

Πολύμνια Νεστορίδου, Υπεύθυνη Προγράμματος Πελοποννήσου (τηλ.: 6951009785)