Το χρονικό μιας κοινής προσπάθειας για τη διαφύλαξη των τελευταίων καταφυγίων βιοποικιλότητας της Ευρώπης

Με μια ιστορική απόφαση για την προάσπιση της βιοποικιλότητας στη χώρα μας, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας απέκλεισε τον περασμένο Μάιο τη χωροθέτηση 106 ανεμογεννητριών σε 14 νησίδες του Ν. Αιγαίου αποτρέποντας τη μετατροπή του μοναδικού οικοσυστήματος των νησίδων του Ν. Αιγαίου, γνωστές ως τα «Γκαλαπάγκος της Μεσογείου», σε ένα τεράστιο εργοτάξιο.
Για περισσότερα από δύο χρόνια, η σωτηρία των νησίδων βρέθηκε στο επίκεντρο ενός αγώνα που ένωσε δεκάδες περιβαλλοντικούς και επιστημονικούς φορείς, συλλογικότητες και χιλιάδες πολίτες, φέρνοντας στο προσκήνιο τόσο τη σημασία της ορθής χωροθέτησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη χώρα μας όσο και την επιτακτική ανάγκη προστασίας της βιοποικιλότητας, η δραματική μείωση της οποίας θα έχει μη αναστρέψιμες συνέπειες για την ανθρωπότητα.

Όλα ξεκίνησαν τον Φεβρουάριο του 2019, όταν τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση ένα πρωτοφανές έργο που προέβλεπε τη χωροθέτηση τριών Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΣΠΗΕ) στις νησίδες του Ν. Αιγαίου. Το σχέδιο για το φαραωνικών διαστάσεων έργο προέβλεπε την εγκατάστασή του εντός του πυρήνα 10 Προστατευόμενων Περιοχών του Ευρωπαϊκού Δικτύου Natura 2000 (!), με άμεσο κίνδυνο να εξαφανιστεί εν μια νυκτί το βασικό χαρακτηριστικό που εδώ και χιλιάδες χρόνια καθιστά αυτές τις νησίδες υπερ-πολύτιμες για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας: η απουσία ανθρώπινων δραστηριοτήτων.
Η εναντίωση στη χωροθέτηση ενός τόσο εξόφθαλμα καταστρεπτικού έργου ήταν καθολική και πλήθος φορέων από την περιβαλλοντική και επιστημονική κοινότητα έσπευσαν να καταθέσουν τις ενστάσεις τους κατά τη δημόσια διαβούλευση για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) του έργου. Με επίκεντρο την εκτενή και πολυσέλιδη τεκμηρίωση με την οποία αποδομούσε το αφήγημα της ΜΠΕ περί «ασθενών επιπτώσεων» στα θαλασσοπούλια και τον Μαυροπετρίτη, η Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία ξεκίνησε το Φθινόπωρο του 2019 την εκστρατεία ενημέρωσης «Τα Γκαλαπάγκος της Μεσογείου κινδυνεύουν!», στο πλαίσιο της οποίας δεκάδες περιβαλλοντικές οργανώσεις και επιστημονικοί φορείς, με κοινή επιστολή τους, κάλεσαν τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον τότε Υπουργό Περιβάλλοντος, Κωστή Χατζηδάκη, να αποτρέψουν τη χωροθέτηση ΑΣΠΗΕ στις ανέγγιχτες μέχρι σήμερα νησίδες και να τις διαφυλάξουν ως ένα από τα πολυτιμότερα αποθέματα της παγκόσμιας φυσικής κληρονομιάς.

Καθοριστικής σημασίας για τη σωτηρία των νησίδων ήταν η αρνητική γνωμοδότηση, τον Ιούλιο του 2020, της αρμόδιας Διεύθυνσης Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος και Βιοποικιλότητας, ενώ στο ίδιο πνεύμα κινήθηκαν και οι αντίστοιχες αρνητικές γνωμοδοτήσεις των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Κυκλάδων και Δωδεκανήσου. Παρόλα αυτά, το έργο συμπεριλήφθηκε την άνοιξη του 2021 στον κατάλογο προς δημόσια διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος, υποψηφιότητα που αποδυνάμωσαν με λεπτομερή τεκμηρίωση η Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία και η Κίνηση για την Προστασία των Νησίδων του Αιγαίου. Και αυτή η προσπάθεια αγκαλιάστηκε από εκατοντάδες πολίτες και φορείς από την Ελλάδα αλλά και διεθνώς, ενώ υποστηρίχθηκε ενεργά από τις Περιβαλλοντικές Οργανώσεις ANIMA, Αρκτούρος, ΑΡΧΕΛΩΝ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Εταιρία Προστασίας Πρεσπών, Καλλιστώ, MEDASSET, MOm, Greenpeace και WWF Ελλάς.
Η απόρριψη του έργου από το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας έδωσε ιδιαίτερη χαρά και ικανοποίηση στην κοινωνία των πολιτών και την περιβαλλοντική και ακαδημαϊκή κοινότητα. Το γεγονός ωστόσο, πως παρά την αρνητική απόφαση, η εταιρεία συνεχίζει να κατέχει άδειες παραγωγής σε 23 προστατευόμενες νησίδες σημαίνει ότι ενδεχομένως ο αγώνας για την προστασία τους δεν έχει τελειώσει και συνεπώς συνεχίζουμε να παραμένουμε σε επιφυλακή για την προστασία αυτών των πολύτιμων όσο και εύθραυστων οικοσυστημάτων.
Διαβάστε αναλυτικά τι κάνει τις νησίδες του Ν. Αιγαίου τόσο πολύτιμες μέσα από τις δηλώσεις των ελληνικών επιστημονικών εταιρειών και συγκεκριμένα της Βοτανικής, Ερπετολογικής, Ζωολογικής και Οικολογικής Εταιρείας, επιστημόνων εγνωσμένου κύρους, της Ελληνικής ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ Εταιρείας και της Κίνησης για την Προστασία των Νησίδων, καθώς και το χρονικό της σωτηρίας τους από την καταστροφή, στο αφιέρωμα που θα βρείτε ΕΔΩ.
ΚΟΙΝΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ των:
Περιβαλλοντικές Οργανώσεις:
ΑΝΙΜΑ ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ ΑΡΧΕΛΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία Εταιρία Προστασίας Πρεσπών ΚΑΛΛΙΣΤΩ MEDASSET MOm/Εταιρεία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας
Κίνηση για την Προστασία των Νησίδων του Αιγαίου
Επιστημονικές Εταιρείες:
Ελληνική Βοτανική Εταιρεία Ελληνική Ερπετολογική Εταιρεία Ελληνική Ζωολογική Εταιρεία Ελληνική Οικολογική Εταιρεία
Κατέβασμα σχετικού οπτικού υλικού από ΕΔΩ
Για περισσότερες πληροφορίες:
Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία: Ρούλα Τρίγκου, Συντονίστρια Επικοινωνίας | Τηλ.: 210 8227937 εσωτ.118, Κιν.: 6977 528200 | rtrigou@ornithologiki.gr
Ποιος είναι ο δρόμος για τη θάλασσα;
Συναντήσαμε ξανά την όμορφη νεράιδα «Έλλα» στο Καλό Νερό, στον κόλπο της Κυπαρισσίας
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ13/08/2026
Τα χελωνάκια χρειάζονται βοήθεια τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο: Ειδική προσφορά εθελοντισμού για 2 εβδομάδες!
Για να μπορέσουμε να προστατεύσουμε τις φωλιές και τους τελευταίους νεοσσούς της φετινής χρονιάς, χρειαζόμαστε τη βοήθεια περισσότερων εθελοντών!
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ10/08/2026
Ένα beach party ακυρώθηκε και 66 φωλιές σώθηκαν στα Χανιά!
Μια σημαντική νίκη για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας στα Χανιά, χάρη στην άμεση συνεργασία του ΑΡΧΕΛΩΝ και του ΟΦΥΠΕΚΑ.
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ07/08/2026
Θαλάσσιες χελώνες στις παραλίες του Σαρωνικού: Γιατί το τάισμα δεν είναι πάντα πράξη αγάπης
Ενημερωτική δράση του Δήμου Σαρωνικού με τη συμμετοχή του ΑΡΧΕΛΩΝ για την ασφαλή και σωστή συνύπαρξη λουόμενων και άγριας ζωής.
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ05/08/2026
Έλληνες ψαράδες απελευθερώνουν σπάνια Δερματοχελώνα στο Βόρειο Αιγαίο!
Μια εντυπωσιακή θαλάσσια χελώνα είχε παγιδευτεί στα δίχτυα του αλιευτικού, σε περιοχή του βόρειου Αιγαίου, κοντά στα σύνορα με την Τουρκία.
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ30/07/2026
Αποκαλύπτοντας τα μυστικά της Caretta caretta: Ζήστε από κοντά τις δημόσιες εκσκαφές φωλιών σε Πελοπόννησο και Κρήτη
Ο ΑΡΧΕΛΩΝ προσκαλεί το κοινό και τα ΜΜΕ σε μια ξεχωριστή εμπειρία περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και επιστημονικής παρατήρησης.
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ20/07/2026
43 Χρόνια Μαρκαρίσματος Θαλάσσιων Χελωνών στην Ελλάδα Αποκαλύπτουν τα Ταξίδια τους στη Μεσόγειο
Νέα επιστημονική δημοσίευση του ΑΡΧΕΛΩΝ αναδεικνύει σημαντικές θαλάσσιες περιοχές για τις χελώνες στη Μεσόγειο, μέσα από το πρόγραμμα μαρκαρίσματος στη Ζάκυνθο, τον Κυπαρισσιακό Κόλπο και το Ρέθυμνο.
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ17/07/2026
Στη Ζάκυνθο είδαμε τα πρώτα χελωνάκια του 2026!
Η ομάδα μας ανακάλυψε τα μικροσκοπικά ίχνη των νεοσσών ξημερώματα της Τρίτης 14 Ιουλίου στην παραλία Δάφνη του Κόλπου του Λαγανά.
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ15/07/2026
Ένας σπάνιος γίγαντας στις ελληνικές θάλασσες: Τι αποκαλύπτει η νέα δημοσίευση του ΑΡΧΕΛΩΝ για τη Δερματοχελώνα
Μια νέα επιστημονική δημοσίευση του ΑΡΧΕΛΩΝ, συγκεντρώνει και αναλύει για πρώτη φορά όλες τις διαθέσιμες καταγραφές της Δερματοχελώνας στις ελληνικές θάλασσες.
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ10/07/2026
Δράσεις περιβαλλοντικής ενημέρωσης για τη θαλάσσια χελώνα στην Κέρκυρα
Σειρά δράσεων περιβαλλοντικής ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης πραγματοποιήθηκε στην Κέρκυρα, με στόχο να φέρει κατοίκους και επισκέπτες πιο κοντά στην προστασία της θαλάσσιας χελώνας.
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ08/07/2026
Η προστασία της Καρέττα συμβάλλει στη διατήρηση της ισορροπίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων
Οι πρόσφατες αναφορές και η μεγάλη δημοσιότητα που έλαβε ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) στην Ελλάδα έφεραν ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα της εξάπλωσης αυτού του χωροκατακτητικού είδους στη Μεσόγειο.
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ05/07/2026
Πόσο προστατευμένο είναι τελικά το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου;
Δύο περιπτώσεις παραβίασης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στη Ζάκυνθο που έχουν μείνει χωρίς κυρώσεις.
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ29/06/2026
Νέο Πρόγραμμα Προστασίας της Θαλάσσιας Χελώνας Καρέττα στην Κέρκυρα
Στρατηγική σύμπραξη του ΑΡΧΕΛΩΝ με το Ionian Environment Foundation και τον ξενοδοχειακό όμιλο Mar-Bella Collection για τη θωράκιση των παραλιών ωοτοκίας της Κέρκυρας.
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ26/06/2026
ΑΡΧΕΛΩΝ & TUI Turtle Aid Greece: 3 χρόνια επιτυχημένης δράσης στην Κρήτη
Με την ολοκλήρωση του έργου «TUI Turtle Aid Greece», ο ΑΡΧΕΛΩΝ παρουσιάζει τα εντυπωσιακά αποτελέσματα στην προστασία των φωλιών, την εκπαίδευση ξενοδοχο-ϋπαλλήλων και την ενημέρωση 66.000 τουριστών.
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ24/06/2026
H αποτελεσματική προστασία της Caretta caretta περνάει μέσα από τις παραλίες ωοτοκίας
Έκθεση αξιολόγησης των παραλιών ωοτοκίας των θαλάσσιων χελωνών δείχνει ότι η πλειονότητα των περιοχών αυτών δέχεται έντονες πιέσεις
- ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ22/06/2026
Γιατί στεκόμαστε στο πλευρό όσων αντιδρούν για τις αμμοληψίες από το Ακρωτήρι Επανομής
Κρίσιμα ερωτήματα προκύπτουν σχετικά με τις επιπτώσεις της αμμοληψίας από το Ακρωτήρι Επανομής για την κατασκευή της 6ης Προβλήτας του Λιμένα Θεσσαλονίκης.


