Ακούγοντας τη φράση «παραλίες ωοτοκίας της Caretta caretta», οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται τη Ζάκυνθο, την Πελοπόννησο ή την Κρήτη. Παρόλο που αυτές είναι οι βασικές περιοχές ωοτοκίας για τις χελώνες στην Ελλάδα, φτιάχνουν τις φωλιές τους και σε άλλα μέρη σε ολόκληρη τη χώρα. Οι άνθρωποι μπορεί να μην συνειδητοποιούν καν ότι υπάρχει κάποια φωλιά σε μια παραλία, εκτός κι αν τη δουν να φτιάχνεται ή δουν τα χελωνάκια να βγαίνουν από αυτήν. Το καλοκαίρι που πέρασε, το Κέντρο Διάσωσης έλαβε αναφορές για φωλιές σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, όπως στη Νάξο, σε άλλα νησιά, και παραδόξως, στην Αττική.

Τον Ιούλιο του 2016 ένας κάτοικος ανέφερε μια φωλιά θαλάσσιας χελώνας σε μια παραλία στη Νέα Μάκρη, στην Αττική. Τον Αύγουστο, ο Υπεύθυνος Δικτύου Διάσωσης του ΑΡΧΕΛΩΝ Παύλος Τσάρος και μια ομάδα εθελοντών του Κέντρου Διάσωσης πήγε στην παραλία για την εκσκαφή της φωλιάς ώστε να καθορίσει τον αριθμό των αυγών κ.λπ.

Τότε, ο Παύλος εντόπισε μια δεύτερη, πιο πρόσφατη, φωλιά στην ίδια παραλία. Αυτή η δεύτερη φωλιά βρισκόταν στο πίσω μέρος της παραλίας, και λόγω της διάβρωσης της παραλίας, αρκετά ανηφορικά από τη θάλασσα. Οκτώ εβδομάδες αργότερα, ο Παύλος και μια ομάδα εθελοντές του Κέντρου Διάσωσης επέστρεψαν για να εκσκάψουν τη δεύτερη φωλιά, και προς έκπληξη όλων, είδαν τους νεοσσούς να βγαίνουν! Παρά τον άνεμο, τα κύματα και τα εμπόδια στην παραλία, οι νεοσσοί (σαν μικρά τανκς) βρήκαν τον δρόμο τους επάνω, κάτω, μέσα, και έξω από τα εμπόδια, έφτασαν στη θάλασσα και γρήγορα εξαφανίστηκαν. (Δείτε ένα βίντεο με αυτά τα χελωνάκια στο https://vimeo.com/182689701.) Μέσα στη φωλιά υπήρχαν ακόμα αυγά που δεν είχαν εκκολαφθεί, οπότε η φωλιά θάφτηκε εκ νέου για να εκσκαφτεί σε μεταγενέστερο χρόνο.

Η επόμενη στάση ήταν στην παραλία του Μαραθώνα, όπου, γύρω στις 8 εβδομάδες νωρίτερα, είχε γίνει αναφορά για μια φωλιά. Δυστυχώς, αυτό το μέρος της παραλίας είναι γεμάτο με εστιατόρια και καφετέριες. Ο Παύλος είχε δώσει οδηγίες στους κατοίκους να προστατεύσουν τη φωλιά με ένα φράχτη, πράγμα που έκαναν. Δυστυχώς, η προστατευτική περίφραξη καταστράφηκε από αγνώστους, και ξαναχτίστηκε από έναν εθελοντή του ΑΡΧΕΛΩΝ, αλλά τελικά αφαιρέθηκε από κάποιον. Οι ντόπιοι που εργάζονται στα κοντινά εστιατόρια είπαν στον Παύλο ότι είχαν δει λίγα μόνο χελωνάκια να φτάνουν στην θάλασσα. Δυστυχώς, πολλά είχαν μπερδευτεί από το φωτεινό δρόμο και τα φώτα των καταστημάτων και είχαν σκοτωθεί στο δρόμο.

Το 2014, είχε βρεθεί μια φωλιά στο Λαύριο και άλλη μια στο Πόρτο Εννιά. Μια κάτοικος της περιοχής που είχε βγάλει το σκύλο της βόλτα στην παραλία του Λαυρίου είδε, ένα βράδυ, τη μητέρα χελώνα να βγαίνει από το νερό και να σκάβει τη φωλιά. Εξαιτίας της κατασκευής ενός ασφαλτοστρωμένου δρόμου, η παραλία ήταν πολύ στενή, αναγκάζοντας τη χελώνα να σκάψει τη φωλιά σχετικά κοντά στη θάλασσα. Το άτομο που βρήκε τη φωλιά επικοινώνησε με τον Παύλο, ο οποίος της έδωσε οδηγίες για το πώς να την προστατεύσει. Οι κάτοικοι κρατούσαν τον Παύλο ενήμερο για την φωλιά, και ο Παύλος με αρκετούς εθελοντές του ΑΡΧΕΛΩΝ πήγαν να την ελέγξουν. Ήμασταν εκεί ακριβώς πάνω στην ώρα που 8 χελωνάκια άφηναν τη φωλιά και έμπαιναν στη θάλασσα. Μερικοί πέρασαν όλη τη νύχτα κοιτάζοντας τη φωλιά, και ανέφεραν ότι είδαν κι άλλα χελωνάκια να βγαίνουν το επόμενο βράδυ. Λίγο μετά, προς το τέλος της περιόδου επώασης, η φωλιά πλημμύρισε από τα κύματα. Η φωλιά εκσκάφτηκε, και το τελικό αποτέλεσμα ήταν το εξής: συνολικά, 21 νεοσσοί οδηγήθηκαν στη θάλασσα και 11 νεκροί νεοσσοί βρέθηκαν μέσα στα αυγά. Βρέθηκαν επίσης 12 μη γονιμοποιημένα αυγά και 6 αυγά με έμβρυα σε διάφορα στάδια.

Στο Πόρτο Εννιά, η μικρή παραλία (η οποία βρίσκεται κοντά σε σπίτια και σε ένα δρόμο) είναι σε μεγάλο βαθμό ανεπτυγμένη και χρησιμοποιείται πολύ. Ένας κάτοικος της περιοχής δήλωσε ότι είχε βρει μερικά χελωνάκια να κατευθύνονται προς το κοντινό δρόμο και προς τα φώτα των σπιτιών, αλλά τα πήρε και τα έβαλε στη θάλασσα. Ήταν αδύνατο να βρεθεί η θέση της φωλιάς, λόγω εκτεταμένης χρήσης της παραλίας.

Σε όλες τις περιπτώσεις, οι κάτοικοι της περιοχής ενδιαφέρονταν πολύ να μάθουν περισσότερα για τις χελώνες Caretta-caretta, και είπαν ότι θα ενημερώσουν τον Παύλο για τυχόν μελλοντικές φωλιές που μπορεί να βρουν.

Για περισσότερες πληροφορίες και φωτογραφίες σχετικές με την βιολογία και τις φωλιές της χελώνας, επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του ΑΡΧΕΛΩΝ (για πληροφορίες στην ελληνική γλώσσα, http://www.archelon.gr/contents/biology.php?row=row7 & ένα βιβλίο PDF που μπορείτε να κατεβάσετε. Για πληροφορίες στα αγγλικά, http://www.archelon.gr/eng/biology.php?row=row7. Δυστυχώς, το βιβλίο δεν είναι διαθέσιμο στα Αγγλικά αυτή τη στιγμή).

Έτσι, την επόμενη φορά που θα είστε στην αγαπημένη σας αμμώδη παραλία, ρίξτε μια πιο προσεκτική ματιά τριγύρω - μπορεί να είστε τυχεροί!

Joanne Stournara & Παύλος Τσάρος, Οκτώβρης 2016 (μετάφραση: Κουργιούνη-Αυγερινού Χριστίνα)