Έχει περάσει ένας χρόνος από την έναρξη του Προγράμματος LIFE EUROTURTLES και ήδη τα πρώτα αποτελέσματα των δράσεων έχουν καταστεί εμφανή!

Το Πρόγραμμα LIFE EUROTURTLES εμπλέκει 9 Δικαιούχους από 6 χώρες της ΕΕ (Ιταλία, Μάλτα, Σλοβενία, Κροατία, Ελλάδα και Κύπρο) σε μια κοινή προσπάθεια προστασίας των θαλάσσιων χελωνών της Ανατολικής Μεσογείου. Το Έργο συγχρηματοδοτείται από την ΕΕ και τους Δικαιούχους ( ο ΑΡΧΕΛΩΝ ως ο μοναδικός δικαιούχος από την Ελλάδα, διαθέτει ιδίους πόρους για την υλοποίησή του) ώστε να υλοποιηθούν οι δράσεις σε χερσαίο και θαλάσσιο χώρο .

Ειδικότερα, όσον αφορά την ωοτοκία της Caretta caretta στην Ελλάδα, ο ΑΡΧΕΛΩΝ είχε την ευκαιρία να «επεκτείνει » τη δράση του σε παραλίες ωοτοκίας του είδους όπου η καταγραφή και προστασία ως τώρα ήταν περιστασιακή (δράση “C1”). Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά: Στο βόρειο Κυπαρισσιακό Κόλπο, από Νέδα ως Αλφειό (δηλαδή βόρεια από την περιοχή δράσης του πολυετούς προγράμματος του Συλλόγου στον Κόλπο), βρέθηκαν 387 φωλιές, από τις οποίες προστατεύτηκαν οι 278.

Στο παραλιακό μέτωπο του Ευρώτα (ΒΑ από την περιοχή του πολυετούς προγράμματος του Συλλόγου στις παραλίες του Γυθείου), βρέθηκαν 174 φωλιές από τις οποίες προστατεύθηκαν οι 56. Επίσης θεμελιώθηκε νέα συνεργασία του ΑΡΧΕΛΩΝ με τον Φορέα Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Κοτυχίου – Στροφυλιάς και τον κ. Διονύση Μαμάση, στην περιοχή Κουνουπέλι ως Κοτύχι, όπου προστατεύθηκαν 23 φωλιές από τις 26 που εντοπίστηκαν. Ξεκίνησε επίσης ένα «εντατικό» πρόγραμμα 3 εβδομάδων στην παραλία της Πρέβεζας (Καστροσυκιά – Μύτικας), υπό την επίβλεψη της Υπεύθυνης Ζακύνθου Άννας Lamaj, όπου και εκεί εντοπίστηκαν και προστατεύθηκαν 3 φωλιές. Το πρόγραμμα παρακολούθησης και προστασίας στις περιοχές αυτές περιλαμβάνει και μια καινοτομία: Μετά από εκπαίδευση του επιστημονικού υπεύθυνου του ΑΡΧΕΛΩΝ για το LIFE, κ Alan Rees, η Υπεύθυνη Πελοποννήσου Πολύμνια Νεστορίδου και η υπεύθυνη πεδίου Sonia Doblado πραγματοποίησαν δοκιμαστικές πτήσεις Συστημάτων μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (drones) για τον εντοπισμό φωλιών στις παραλίες ωοτοκίας του βόρειου Κυπαρισσιακού και του Λακωνικού Κόλπου και για την παρακολούθηση χελωνών στον θαλάσσιο χώρο των βιοτόπων αναπαραγωγής.

Η νέα αυτή τεχνολογία (εφόσον ολοκληρωθεί και η εφαρμογή της εθνικής νομοθεσίας για τα drones), θα ενσωματωθεί, όπου κρίνεται απαραίτητο, στη μόνιμη μεθοδολογία του ΑΡΧΕΛΩΝ. Αξίζει να σημειωθεί ότι χάρη στη χρήση των drones εντοπίστηκε πράσινη χελώνα (Chelonia mydas) σε κοντινή απόσταση από την παραλία ωοτοκίας του Ευρώτα, ενώ από τα έως τώρα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία προέκυπτε ότι το συγκεκριμένο είδος δεν πλησίαζε σε βάθη μικρότερα των 50μ στη συγκεκριμένη περιοχή.

Το Πρόγραμμα επίσης έχει ορισμένες δράσεις και για την αντιμετώπιση των απειλών που δέχονται οι θαλάσσιες χελώνες από την αλιευτική δραστηριότητα. Ειδικότερα, περιλαμβάνει διαμοιρασμό εργαλείων σε αλιείς, ενημερωτικές δράσεις, συνεντεύξεις με ερωτηματολόγια και τη δημιουργία χαρτών ‘hot spots’ όπου εντοπίζεται αυξημένη παρουσία θαλασσίων χελωνών, ώστε οι συγκεκριμένες θέσεις να αποφεύγονται όσο το δυνατόν από τους αλιείς. Συγκεκριμένα: Σε συνεργασία με το ΕΛΚΕΘΕ Κρήτης (υπεύθυνος κ Καπανταγάκης Αργύρης) δημιουργήθηκε ένα εργαλείο-κόφτης, το οποίο εύκολα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να κοπεί η πετονιά κοντά στο αγκίστρι σε χελώνα που έχει πιαστεί σε παραγάδι. Από τον Ιανουάριο του 2018 και για τους επόμενους μήνες, το εργαλείο αυτό θα μοιραστεί σε ψαράδες που δουλεύουν με παραγάδια στις περιοχές βόρεια του Κισσάμου, Κάσσου- Καρπάθου, Κύθηρων-Νεάπολης, Δυτικής Ελλάδας και ενδεχομένως στην Εύβοια (δράση C2a). Επιπλέον, σε συνεργασία με το Φορέα Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου και με Αλιευτικούς Συλλόγους της περιοχής, έγινε ενημέρωση των αλιέων για την παρουσία των θαλασσίων χελωνών στον βιότοπο(η λιμνοθάλασσα αποτελεί σημαντικό τροφικό πεδίο) και τον βέλτιστο τρόπο απελευθέρωσής τους από τα διβάρια όταν παγιδεύονται σε αυτά (δράση C2b), ενώ έγινε εκπαίδευση 4 έμπειρων ψαράδων στο μαρκάρισμα των χελωνών.

Τη δράση στο Μεσολόγγι πραγματοποίησαν η εθελόντρια του Συλλόγου κα Μαρίνα Δεληγιαννάκη, η υπεύθυνη Προγραμμάτων Πελοποννήσου Πολύμνια Νεστορίδου και ο Παύλος Τσάρος, υπεύθυνος του Δικτύου Διάσωσης του ΑΡΧΕΛΩΝ, που τόσο σύντομα έφυγε από τη ζωή τον περασμένο Σεπτέμβριο αφήνοντας ένα τεράστιο κενό για το Σύλλογο.

Οι επόμενες δράσεις του ΑΡΧΕΛΩΝ στη Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου , θα αφορούν στα εγκαταλελειμμένα («ορφανά») αλιευτικά εργαλεία στο βυθό, τα οποία αποτελούν μόνιμη απειλή εγκλωβισμού των θαλασσίων χελωνών. Ο καθαρισμός της Λιμνοθάλασσας από αυτά είναι το πρώτο στάδιο της δράσης C6 και στη συνέχεια θα ακολουθήσει η ανακύκλωσή τους.

Βεβαίως αξίζει να σημειωθεί ότι το Πρόγραμμα LIFE EUROTURTLES περιλαμβάνει πολλές δράσεις ευαισθητοποίησης του κοινού. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι με την υποστήριξη του Προγράμματος έχουν γίνει απελευθερώσεις χελωνών που περιθάλφθηκαν στο Κέντρο Διάσωσης Θαλασσίων Χελωνών και δημόσιες εκσκαφές φωλιών, στην Πελοπόννησο και την Κρήτη. Στα πλαίσια της ευαισθητοποίησης, με τη συμμετοχή του εικονογράφου και ειδικού περιβαλλοντικής ερμηνείας κ Βασίλη Χατζηρβασάνη, θα εκδοθεί επίκαιρο και μοντέρνο εκπαιδευτικό υλικό, το οποίο θα ανταποκρίνεται με βέλτιστο τρόπο στις εκπαιδευτικές ανάγκες των νέων γενεών. Στα πλαίσια του LIFE EUROTURTLES, το εκπαιδευτικό υλικό θα μεταφραστεί στα αγγλικά αλλά και στις γλώσσες των υπόλοιπων Εταίρων.

Κάθε χρόνο διοργανώνεται συνάντηση των 9 Δικαιούχων σε μία από τις 6 χώρες υλοποίησης (δράση F1). Το 2016 η 1η συνάντηση διοργανώθηκε στο Ζάγκρεμπ της Κροατίας υπό την αιγίδα του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Κροατίας και του Blue World Institute. Η φετινή συνάντηση έγινε στη Λάρνακα Κύπρου από τις 26 έως και τις 28 Σεπτεμβρίου, υπό την άψογη διοργάνωση του Ωκεανογραφικού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου Κύπρου και του Τμήματος Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών του Υπουργείου Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης οι εταίροι είχαν την τιμή να ξεναγηθούν στην προστατευόμενη περιοχή της Λάρας -Τοξεύτρας που αποτελεί σημαντικότατο βιότοπο αναπαραγωγής τόσο της πράσινης χελώνας όσο και της Καρέτα, από έναν από τους πρώτους «χελωνάδες» της Μεσογείου, τον κ Ανδρέα Δημητρόπουλο.