31/03/2025

Οι δορυφορικοί πομποί του ΑΡΧΕΛΩΝ στην προστασία των θαλάσσιων χελωνών

Από τις νέες τεχνολογικές εφαρμογές κάθε τόσο ξεχωρίζουν μερικές που μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στην μελέτη και προστασία της φύσης και των απειλούμενων ειδών. Μία από αυτές είναι η τηλεμετρία, δηλαδή η αυτόματη μέτρηση και ασύρματη διαβίβαση δεδομένων από απομακρυσμένες πηγές. Το πλεονέκτημα των δεδομένων τηλεμετρίας είναι ότι δίνουν, με τη «ματιά» των ίδιων των ζώων, πληροφορίες για τις κινήσεις τους και τις προτιμήσεις τους σε βιοτόπους, αποφεύγοντας τους περιορισμούς των τυπικών σχεδιασμών έρευνας.

Ο ΑΡΧΕΛΩΝ, στη μακρόχρονη πορεία του από την ίδρυσή του το 1983, χρησιμοποιεί νέες τεχνολογίες προκειμένου να φέρει σε πέρας το πολυσχιδές έργο του. Ήταν έτσι από τους πρώτους φορείς στην Ελλάδα που χρησιμοποίησε δορυφορικούς πομπούς στη μελέτη προστατευόμενων ειδών.

Night survey.png

Οι δορυφορικοί πομποί είναι μικρές και ανθεκτικές στο θαλασσινό νερό συσκευές που στερεώνονται συνήθως με ειδική κόλλα στο καβούκι της χελώνας. Κάθε φορά που η χελώνα ανεβαίνει στην επιφάνεια του νερού για να αναπνεύσει, ένας «υγρός διακόπτης» ενεργοποιεί την μεγάλης διάρκειας μπαταρία και ο πομπός στέλνει σήμα συγκεκριμένης συχνότητας που το «πιάνει» κάποιος από τους δορυφόρους Argos που κινούνται γύρω από τη γη. Στη συνέχεια, το συγκεκριμένο σήμα διαβιβάζεται στους υπολογιστές του ΑΡΧΕΛΩΝ, υποδεικνύοντας τη θέση της χελώνας και σε λίγο καιρό δημιουργείται ένας χάρτης με όλη τη διαδρομή που έχει κάνει η χελώνα. Σε 2-3 χρόνια, όταν πια είχε εξαντληθεί η μπαταρία, ο πομπός ξεκολλάει από το καβούκι της χελώνας.

Οι πρώτοι δορυφορικοί πομποί τοποθετήθηκαν το 2002 σε χελώνες στον Αμβρακικό Κόλπο. Από τότε μέχρι σήμερα, ο ΑΡΧΕΛΩΝ και οι συνεργάτες του έχουν τοποθετήσει 150 δορυφορικούς και GSM πομπούς σε θαλάσσιες χελώνες από διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Οι πομποί αυτοί ήταν από απλοί πομποί «θέσεως» μέχρι προηγμένης τεχνολογίας που εκτός από τη θέση, καταγράφουν το βάθος και τη θερμοκρασία. Οι πομποί έχουν τοποθετηθεί σε ενήλικες και νεαρές χελώνες, σε αρσενικές και θηλυκές χελώνες Καρέττα (Caretta caretta), εκτός από έναν πομπό που μπήκε σε πράσινη χελώνα στη Συρία. «Ετοιμάσαμε ένα μικρό Αφιέρωμα στην παρακολούθηση 150 θαλάσσιων χελωνών με δορυφορικούς πομπούς από τον ΑΡΧΕΛΩΝ, για να αναδείξουμε τα αποτελέσματα της μέχρι τώρα χρήσης τους», λέει η Αλίκη Παναγοπούλου (PhD), Υπεύθυνη Ερευνητικών Δράσεων του ΑΡΧΕΛΩΝ.

S. Baudel, ARGOS.jpg

Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα, τα οποία έχουν δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά ή παρουσιαστεί σε συνέδρια, έχουν οδηγήσει σε σημαντικά συμπεράσματα όσον αφορά στις μεταναστεύσεις και στην οικολογία της Καρέττα στην Ελλάδα, με απώτερο σκοπό την ουσιαστικότερη προστασία της σε μεσογειακό επίπεδο. Μερικά από αυτά τα συμπεράσματα είναι:

  • Σημαντικές περιοχές τροφοληψίας για τις χελώνες που ωοτοκούν στη Ζάκυνθο και τον Κυπαρισσιακό Κόλπο είναι η Αδριατική θάλασσα και ο Κόλπος του Γκαμπές στην Τυνησία.
  • Οι χελώνες του Ρεθύμνου, ανάμεσα από διαδοχικές ωοτοκίες μπορεί να απομακρυνθούν μέχρι και 150 χλμ. από την αρχική παραλία ωοτοκίας, και ενδεχομένως να ωοτοκήσουν και σε άλλη παραλία.
  • Οι χελώνες του Ρεθύμνου, μετά την περίοδο αναπαραγωγής τους, μεταναστεύουν στον Κόλπο του Γκαμπές (Τυνησία) και στο Αιγαίο, αλλά όχι στην Αδριατική (όπου πηγαίνουν οι χελώνες της Ζακύνθου και του Κυπαρισσιακού Κόλπου).
  • Η χελώνα «Ρεγγίνα» το 2013 έκανε την μεγαλύτερη μετανάστευση που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ελλάδα, από το Μεσολόγγι στην Ίμπιζα της Ισπανίας!
  • Οι χελώνες δεν είναι απαραίτητο να «εγκαθίστανται» σε κάποια συγκεκριμένη περιοχή τροφοληψίας, όπως νομίζαμε, αλλά μπορεί να διαβιούν και στην ανοιχτή θάλασσα τρεφόμενες με πελαγικούς οργανισμούς.
  • Η μέση συχνότητα φωλεοποίησης (δηλ. ο αριθμός φωλιών που κάνει κάθε χελώνα στην περίοδο ωοτοκίας) είναι υψηλότερη από αυτήν που υποθέταμε μέχρι πρόσφατα.

Στα πλαίσια του 9ου Συνεδρίου για τους Ωκεανούς (Our Ocean Conference) που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2024, η Ελλάδα δεσμεύτηκε για την τοποθέτηση 200 νέων δορυφορικών πομπών για την παρακολούθηση των θαλάσσιων χελωνών. Το καλοκαίρι του 2024, στο πλαίσιο του έργου LIFE MareNatura, ο ΑΡΧΕΛΩΝ τοποθέτησε πομπούς σε 20 χελώνες σε διάφορες περιοχές ωοτοκίας. Επίσης, τον Νοέμβριο του 2024, με τη στήριξη του ομίλου TUI Care Foundation, τοποθετήσαμε έναν δορυφορικό πομπό σε χελώνα που απελευθερώθηκε μετά από θεραπεία στο Κέντρο Διάσωσης του ΑΡΧΕΛΩΝ.

Μάθε περισσότερα στο ειδικό Αφιέρωμα του ΑΡΧΕΛΩΝ

Παρακολούθησε ζωντανά τα ταξίδια των χελωνών του 2024 στην ιστοσελίδα μας!

LOGO LIFE NaturaMare.png

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

  1. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    29/08/2025

    Χελωνοδρομίες στα Χανιά, 7 Σεπτεμβρίου: Για όλους όσοι αγαπούν το τρέξιμο και τις θαλάσσιες χελώνες

    Οι Χελωνοδρομίες αποτελούν μια μοναδική ευκαιρία για τους συμμετέχοντες να συνδυάσουν την άθληση με την προσφορά στη φύση, στηρίζοντας ενεργά την προστασία ενός από τα πιο εμβληματικά θαλάσσια είδη της Μεσογείου.

    Μάθε περισσότερα
  2. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    27/08/2025

    Οι πολίτες μας βοηθούν να χαρτογραφήσουμε την σποραδική ωοτοκία των χελωνών στο Ιόνιο

    Αυτή η μελέτη είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς υπογραμμίζει τη δύναμη της επιστήμης των πολιτών. Τα μάτια του κοινού στις παραλίες, η επαφή μέσω διαδικτυακών πλατφορμών και τα νέα εργαλεία αναφοράς διευρύνουν την κατανόησή μας για την ωοτοκία των χελωνών πέρα από τις παραλίες που παρακολουθούμε.

    Μάθε περισσότερα
  3. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    23/08/2025

    Η απαξίωση των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών υπονομεύει την ίδια την κοινωνία και τη θεσμική λειτουργία της Δημοκρατίας

    Κοινή Επιστολή 67 Οργανώσεων και Δικτύων της Κοινωνίας των Πολιτών στον Πρωθυπουργό

    Μάθε περισσότερα
  4. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    21/08/2025

    Απαγόρευση θήρας στη Χίο: Ανάσα ζωής για το καμένο νησί

    Με τις καμένες εκτάσεις της Χίου να καπνίζουν ακόμη και την κυνηγετική περίοδο εντός των πυλών, 21 Περιβαλλοντικές Οργανώσεις, απευθύνουν επείγον αίτημα προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τη Διεύθυνση Δασών Χίου για την άμεση καθολική απαγόρευση της θήρας σε όλο το νησί.

    Μάθε περισσότερα
  5. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    20/08/2025

    Μια χελώνα φέρνει την ελπίδα μέσα στη νύχτα της φωτιάς

    Μετά από ένα 12ωρο γεμάτο φόβο και αβεβαιότητα, η οικογένεια βρέθηκε μάρτυρας ενός θαύματος της φύσης. «Ήταν κάτι που θύμισε τι είναι σημαντικό. Μέσα στην απόγνωσή μας, ήταν αυτό που μας έδωσε ελπίδα»

    Μάθε περισσότερα
  6. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    14/08/2025

    Μια αλυσίδα ζωής του ΑΡΧΕΛΩΝ με τη βοήθεια του Πράσινου Ταμείου

    Με επιμονή, υπομονή, φαρμακευτική αγωγή και καθημερινή φροντίδα, η «Χιονούλα» πέρασε από την κρίσιμη φάση στην ανάρρωση.

    Μάθε περισσότερα
  7. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    31/07/2025

    ΠΡΟΣΟΧΗ - Μην ταΐζετε τις θαλάσσιες χελώνες – δεν είναι κατοικίδια ζώα- Προστατέψτε τις από τις ανθρωπογενείς επιδράσεις

    Ο ΑΡΧΕΛΩΝ ενημερώνει ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται το φαινόμενο ταΐσματος θαλάσσιων χελωνών από ανθρώπους σε παραθαλάσσιες περιοχές, λιμάνια και τουριστικά σημεία. Παρά τις καλές προθέσεις, αυτή η πρακτική προκαλεί σοβαρά προβλήματα για τις χελώνες και για τους ανθρώπους.

    Μάθε περισσότερα
  8. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    25/07/2025

    Νέος Σταθμός Ενημέρωσης στην Κυπαρισσία για το έργο LIFE MareNatura

    Ο νέος Σταθμός βρίσκεται στο παραλιακό μέτωπο της πόλης και λειτουργεί καθημερινά από τις 18:30 έως τις 21:00

    Μάθε περισσότερα
  9. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    21/07/2025

    Δημόσιες Εκσκαφές Φωλιών Θαλάσσιας Χελώνας στην Κρήτη

    Οι εκσκαφές είναι ανοικτές για μεγάλους και παιδιά και γίνονται κατά τους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο στις παραλίες ωοτοκίας του Ρεθύμνου, των Χανίων και του Κόλπου της Μεσσαράς.

    Μάθε περισσότερα
  10. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    21/07/2025

    Δημόσιες Εκσκαφές Φωλιών Θαλάσσιας Χελώνας στην Πελοπόννησο

    Οι εκσκαφές είναι ανοικτές για μεγάλους και παιδιά και γίνονται κατά τους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο στις παραλίες ωοτοκίας του Κυπαρισσιακού Κόλπου, του Ρωμανού, της Κορώνης και του Λακωνικού Κόλπου.

    Μάθε περισσότερα
  11. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    16/07/2025

    Πιο νωρίς από ποτέ ξεκίνησε η περίοδος εκκόλαψης του 2025 – Τα πρώτα χελωνάκια στη θάλασσα!

    Η πρώτη εκκόλαψη φωλιάς έγινε στη δυτική Πελοπόννησο και ήταν η πιο πρώιμη στα 42 χρόνια καταγραφών και προστασίας που έχει συμπληρώσει ο ΑΡΧΕΛΩΝ.

    Μάθε περισσότερα
  12. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    15/07/2025

    Σημαντικές ανακοινώσεις στο 16ο Διεθνές Συνέδριο Ζωογεωγραφίας και Οικολογίας της Ελλάδας και των γειτονικών Περιοχών (ICZEGAR)

    Ο ΑΡΧΕΛΩΝ συμμετείχε δυναμικά στο συνέδριο με τρεις προφορικές παρουσιάσεις, οι οποίες ανέδειξαν σημαντικές πτυχές του ερευνητικού και διαχειριστικού έργου του στον τομέα της προστασίας των θαλάσσιων χελωνών.

    Μάθε περισσότερα
  13. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    09/07/2025

    Έλεγχοι στη Ζάκυνθο και την Κυπαρισσία από εκπροσώπους της Σύμβασης της Βέρνης

    Οι εμπειρογνώμονες βρέθηκαν στην Ελλάδα για την παρακολούθηση της εφαρμογής των Συστάσεων που έχει υιοθετήσει η Διαρκής Επιτροπή της Σύμβασης της Βέρνης προς την χώρα μας σχετικά με την προστασία της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta

    Μάθε περισσότερα
  14. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    02/07/2025

    Επιστήμη των Πολιτών: Πώς έγινε πραγματικότητα η καταγραφή της Σποραδικής Ωοτοκίας θαλάσσιων χελωνών στο Αιγαίο

    Για πάνω από 40 χρόνια, πολλοί άνθρωποι αναφέρουν θεάσεις και ίχνη χελωνών σε όλη την ελληνική ακτογραμμή. Χάρη στο ενδιαφέρον σας, έχουμε επιβεβαιώσει 577 μοναδικά γεγονότα ωοτοκίας εκτός των περιοχών που παρακολουθούμε συστηματικά!

    Μάθε περισσότερα
  15. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
    01/07/2025

    Ολοκληρώθηκε η τοποθέτηση δορυφορικών πομπών και τα γυρίσματα στην Κρήτη

    Ο ΑΡΧΕΛΩΝ μόλις ολοκλήρωσε με επιτυχία την τοποθέτηση δορυφορικών πομπών σε θαλάσσιες χελώνες Καρέττα που βρέθηκαν να ωοτοκούν στην Κρήτη στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου LIFE MareNatura. Μάλιστα φέτος η ομάδα του Ντοκιμαντέρ του LIFE MareNatura μας συνόδευσε στο πεδίο!

    Μάθε περισσότερα
1 από 0

Πολύ πιθανό να σε ενδιαφέρουν επίσης

Κάνε εγγραφή στο newsletter μας!
Μάθε για τις τελευταίες δράσεις μας και ενημερώσου για τα προγράμματά μας και πως μπορείς εσύ να βοηθήσεις τις θαλάσσιες χελώνες!