Η «Helen Jane» δεν ήταν απλά μια ακόμη θαλάσσια χελώνα που βρέθηκε νεκρή σε μία ελληνική ακτή. Για τους ερευνητές του ΑΡΧΕΛΩΝ, ήταν ένας ζωντανός φάρος πληροφοριών που βοήθησε να χαρτογραφηθεί ένας ολόκληρος θαλάσσιος διάδρομος ζωής από τις ζεστές αμμουδιές της νότιας Κρήτης μέχρι τα βάθη του Βόρειου Αιγαίου.

Μια αποστολή με όνομα και ιστορία

Όλα ξεκίνησαν στις 18 Ιουνίου 2025 στον Κόλπο της Μεσσαράς. Αμέσως μετά την ωοτοκία της, η ερευνητική ομάδα του ΑΡΧΕΛΩΝ εξόπλισε την χελώνα με έναν δορυφορικό πομπό, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος LIFE MareNatura. Το όνομα «Helen Jane» δεν επιλέχθηκε τυχαία. Δόθηκε στη μνήμη μίας αφοσιωμένης Field Leader του ΑΡΧΕΛΩΝ, που συνεισέφερε στην προστασία της ωοτοκίας των θαλάσσιων χελωνών στη συγκεκριμένη περιοχή.

Ο πομπός στο καβούκι της «Helen Jane» έγινε το μικρό μας «μάτι» στο απέραντο γαλάζιο της Μεσογείου. Κάθε φορά που η χελώνα ανέβαινε στην επιφάνεια για μια ανάσα, έστελνε ένα σήμα στους δορυφόρους, επιτρέποντας στους επιστήμονες να παρακολουθούν το ταξίδι της σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Όπως αποδείχθηκε, η συγκεκριμένη χελώνα ήταν μια ακούραστη ταξιδιώτισσα, που επέλεξε να αφήσει τον τόπο ωοτοκίας της για να εξερευνήσει παράκτιες ζώνες πλούσιες σε τροφή. Το τελευταίο της ταξίδι την οδήγησε στο βόρειο Αιγαίο...

Το τέλος ενός ταξιδιού, η αρχή μιας παρακαταθήκης

Το νήμα της διαδρομής της κόπηκε απροσδόκητα στον Θερμαϊκό Κόλπο. Στις 5 Μαρτίου 2026, η «Helen Jane» εντοπίστηκε νεκρή στην παραλία Κίτρους, εντός του Εθνικού Πάρκου Δέλτα Αξιού, από ερευνητές του ΙΝΑΛΕ κατά τη διάρκεια ερευνών για το Εθνικό Πρόγραμμα Συλλογής Αλιευτικών Δεδομένων.

Αν και η είδηση της απώλειάς της μας προκάλεσε θλίψη, η επιστημονική αξία των διαδρομών της παραμένει ανεκτίμητη. Ο πομπός, που ανακτήθηκε, περιέχει πολλά επιπλέον δεδομένα που θα αναλύσει η επιστημονική ομάδα του ΑΡΧΕΛΩΝ. Στην πράξη, τέτοιες έρευνες μπορούν να μετατρέψουν τα δεδομένα σε εργαλείο διαχείρισης και προστασίας, υποδεικνύοντας ποιες θαλάσσιες ζώνες αποτελούν σημαντικούς θαλάσσιους βιότοπους για τις χελώνες. Η «Helen Jane» άφησε πίσω της έναν «χάρτη γνώσης» που θα βοηθήσει στη διάσωση των επόμενων γενεών θαλάσσιων χελωνών.

Μια ευρύτερη προσπάθεια: «Κίρα», «Μυρτώ» και «Χριστιάνα»

Η ιστορία της «Helen Jane» είναι κομμάτι ενός μεγαλύτερου παζλ. Την ίδια περίοδο, τρεις ακόμη χελώνες με τα ονόματα Κίρα, Μυρτώ και Χριστιάνα ξεκίνησαν τις δικές τους περιπλανήσεις από τον Κόλπο της Μεσσαράς.

• Η «Κίρα» και η «Μυρτώ» επέλεξαν νότια κατεύθυνση, φτάνοντας μέχρι τις ακτές της Λιβύης και της Τυνησίας.
• Η «Χριστιάνα», ακολούθησε τα χνάρια της «Helen Jane» προς τον Βορρά και αυτή τη στιγμή βρίσκεται στον Κόλπο Ιερισσού στη Χαλκιδική.

Γίνε μέρος του ταξιδιού

Η προστασία της θαλάσσιας ζωής απαιτεί συνεργασία και ενημέρωση. Μπορείς να μάθεις περισσότερα για τις δράσεις του προγράμματος LIFE MareNatura στο www.lifemarenatura.eu αλλά και να παρακολουθείς ζωντανά τα ταξίδια των χελωνών στην ιστοσελίδα του ΑΡΧΕΛΩΝ