Οι θαλάσσιες χελώνες είναι ένας δείκτης υγείας του θαλάσσιου οικοσυστήματος. Η παρουσία πλαστικών στις θάλασσες, η μεταφορά μικροπλαστικών στα τροφικά δίκτυα, η υπεραλίευση, τα εγκαταλελειμμένα δίχτυα και αλιευτικά εργαλεία, και η κλιματική αλλαγή αποτελούν απειλές και για τις χελώνες.

Η ιστορία του Κέντρου Διάσωσης θαλάσσιων χελωνών του ΑΡΧΕΛΩΝ στη Γλυφάδα άρχισε το 1994. Από τότε μέχρι σήμερα πάνω από 1100 χελώνες έχουν επιστρέψει υγιείς στη θάλασσα έχοντας ολοκληρώσει την περίθαλψή τους στο Κέντρο.

Το 2020 φιλοξενήθηκαν 52 τραυματισμένες ή άρρωστες χελώνες από τις οποίες 17 προέρχονταν από προηγούμενες χρονιές και 35 έφτασαν στο Κέντρο Διάσωσης το 2020. «Οι χελώνες έφτασαν στην Αθήνα από όλα τα σημεία της παράκτιας Ελλάδας και με κάθε δυνατό μέσον» μας λέει ο Δημήτρης Φυτίλης, υπεύθυνος του Κέντρου Διάσωσης. «Τις εντόπισαν στη θάλασσα ή την ακτή συμπολίτες μας και μόλις διαπίστωσαν ότι είναι ζωντανές, κάλεσαν το τηλέφωνο της διάσωσης του ΑΡΧΕΛΩΝ, δίνοντάς μας περισσότερα στοιχεία.»

«Τα αίτια εισαγωγής των 35 χελωνών που ήρθαν στο Κέντρο Διάσωσης το 2020 είναι παρόμοια με τις προηγούμενες χρονιές» εξηγεί η Ειρήνη Κασιμάτη, Υπεύθυνη Διάσωσης και Περίθαλψης. Το μεγαλύτερο ποσοστό (43%) έχει έρθει με σκόπιμο τραύμα στο κεφάλι ή το καβούκι από ανθρώπους. Ακολουθεί ένας αριθμός χελωνών που υπέφεραν από φυσικά αίτια, όπως πνευμονίες και σοκ από το ψύχος ( 29%). Τρίτο συχνότερο αίτιο εισαγωγής είναι ο τραυματισμός από κατάποση αγκιστριών και εγκλωβισμό σε δίχτυα (20%). Υπάρχουν επίσης ζώα που τραυματίστηκαν από προσκρούσεις σε σκάφη (3%). Τέλος, υπάρχουν περιπτώσεις άρρωστων ζώων, για τις οποίες δεν μπορέσαμε να προσδιορίσουμε κάποιο αίτιο (5%).

Μέσα σε λίγους μήνες το Κέντρο Διάσωσης είναι σε θέση να απελευθερώσει υγιή τα ζώα που υποφέρουν από φυσικά αίτια, όμως δυστυχώς χρειάζεται μακρόχρονη θεραπεία στα ζώα που έχουν υποστεί σκόπιμους τραυματισμούς από ανθρώπους ή έχουν συγκρουστεί με σκάφη.

«Οι χελώνες που περιθάλψαμε το 2020 στο Κέντρο Διάσωσης είναι λιγότερες από άλλες χρονιές, κι αυτό μάλλον οφείλεται στην καραντίνα» λέει η Ειρήνη.

Από τις 52 αυτές χελώνες, επέστρεψαν αποθεραπευμένες 21στη θάλασσα, από τις οποίες οι 10 είχαν εισαχθεί το 2019. Δυστυχώς πέθαναν 11 χελώνες ενώ οι υπόλοιπες 20 περιθάλπονται ακόμη.

Τις χελώνες παραλαμβάνουν και φέρουν στο Κέντρο Διάσωσης συνήθως, ένας ή δύο από τους τοπικούς εθελοντές, που είναι κάτοικοι Αττικής. Όμως την περίοδο της αυστηρής καραντίνας στην Αττική τις μετέφεραν το προσωπικό και οι ξένοι εθελοντές. Την πρώτη χρονιά της πανδημίας, το Κέντρο Διάσωσης λειτούργησε με το προσωπικό, 30 τοπικούς εθελοντές και 35 εθελοντές από το εξωτερικό, αρκετοί από τους οποίους παρέμειναν για μεγαλύτερο διάστημα από ότι είχε αρχικά συμφωνηθεί για να καλυφθούν τα κενά από τις ακυρώσεις λόγω ταξιδιωτικών περιορισμών.

Και κάτι ακόμα: οι άνθρωποι του ΑΡΧΕΛΩΝ κατάφεραν να υποδεχτούν και να φιλοξενήσουν τους εθελοντές από το εξωτερικό τηρώντας αυστηρά πρωτόκολλα και να μιλήσουν σε 4,000 επισκέπτες για τις θαλάσσιες χελώνες στο Κέντρο Διάσωσης τηρώντας αποστάσεις, χωρίς να σημειωθεί κανένα κρούσμα COVID-19.

Συγχαρητήρια σε όλους!

Αυτή την περίοδο το Κέντρο Διάσωσης είναι κλειστό στο κοινό.

Όμως ένα πιλοτικό πρόγραμμα ζωντανής διαδικτυακής ξενάγησης για σχολεία είναι σε εφαρμογή στις εγκαταστάσεις του Κέντρου. Οι εκπαιδευτικοί που ενδιαφέρονται μπορούν να επικοινωνήσουν με τον ΑΡΧΕΛΩΝ στο email education@archelon.gr και στο τηλέφωνο 2108982600 (Δευτέρα-Παρασκευή 10:00-14:00).